Detektory SENKO do wykrywania CO i O₂ – profesjonalna detekcja tlenku węgla oraz niedoboru tlenu

Przenośna detekcja gazów jest jednym z podstawowych elementów ochrony pracowników wykonujących zadania w środowisku, w którym skład atmosfery może ulec niebezpiecznej zmianie. Szczególnego znaczenia nabiera kontrola stężenia tlenku węgla (CO) oraz zawartości tlenu (O₂). Pierwszy z tych parametrów pozwala wykrywać obecność toksycznego gazu, natomiast drugi umożliwia kontrolowanie zmian stężenia tlenu w atmosferze.

Jednym z producentów specjalizujących się w przenośnych rozwiązaniach do monitorowania gazów jest SENKO. W ofercie firmy znajdują się zarówno proste detektory jednogazowe, jak i bardziej rozbudowane urządzenia wielogazowe. Szczególnie interesującą propozycją do ochrony indywidualnej jest SENKO SP-SGT – kompaktowy detektor jednogazowy dostępny między innymi w konfiguracji CO oraz O₂.

SP-SGT został opracowany jako detektor o stałym, dwuletnim okresie pracy. Po aktywacji urządzenie prowadzi ciągły pomiar wybranego gazu, prezentuje jego stężenie na wyświetlaczu LCD i uruchamia sygnalizację alarmową w przypadku wystąpienia zagrożenia. W zależności od wersji jeden detektor kontroluje jeden rodzaj gazu, dlatego do jednoczesnego monitorowania CO i O₂ wykorzystywane są dwa odpowiednio skonfigurowane urządzenia albo detektor wielogazowy.

SENKO SP-SGT – mały detektor do zastosowań przemysłowych

Koncepcja SP-SGT opiera się na maksymalnym uproszczeniu codziennego użytkowania osobistego detektora gazów. Model wykorzystuje elektrochemiczną technologię pomiarową i pracuje w trybie dyfuzyjnym. Oznacza to, że w podstawowej konfiguracji pomiar odbywa się poprzez kontakt sensora z atmosferą otaczającą urządzenie.

Po uruchomieniu detektor może prowadzić ciągły monitoring przez deklarowany okres 24 miesięcy. Producent określa ten czas przy założeniu około dwóch minut alarmu dziennie. Konstrukcja jest typu disposable – w standardowym SP-SGT nie przewidziano okresowej wymiany sensora i baterii w celu przedłużania eksploatacji urządzenia.

Takie rozwiązanie może być szczególnie interesujące dla przedsiębiorstw, które chcą ujednolicić wyposażenie pracowników i ograniczyć liczbę czynności związanych z obsługą floty prostych detektorów osobistych.

Detekcja CO – SENKO SP-SGT CO

Tlenek węgla (CO) jest gazem toksycznym, którego obecności człowiek nie może wiarygodnie zidentyfikować własnymi zmysłami. Z punktu widzenia ochrony pracownika kluczowe jest więc zastosowanie urządzenia pomiarowego, które stale kontroluje otaczającą atmosferę i odpowiednio szybko informuje o przekroczeniu ustawionej wartości alarmowej.

Wersja SENKO SP-SGT przeznaczona do tlenku węgla wykonuje pomiar w zakresie 0–500 ppm, a rozdzielczość wskazań wynosi 1 ppm. Według aktualnej karty technicznej producenta fabrycznie określone wartości alarmowe wynoszą odpowiednio 30 ppm dla alarmu niskiego oraz 60 ppm dla alarmu wysokiego.

Należy przy tym pamiętać, że wartości progów alarmowych detektora nie powinny być utożsamiane bezpośrednio z wartościami dopuszczalnych stężeń określanych przez przepisy i procedury dla konkretnych stanowisk. Konfiguracja urządzenia powinna odpowiadać ocenie ryzyka oraz zasadom bezpieczeństwa przyjętym w zakładzie.

Detekcja O₂ – SENKO SP-SGT O₂

Zadanie detektora tlenu jest odmienne od zadania detektora substancji toksycznej. Urządzenie kontroluje zawartość tlenu w atmosferze i pozwala wykrywać sytuacje, w których jego udział zmienia się względem warunków oczekiwanych.

SENKO SP-SGT w konfiguracji O₂ mierzy zawartość tlenu w zakresie 0–30% obj. z rozdzielczością 0,1% obj.. W aktualnej dokumentacji producent podaje progi alarmowe 19% obj. oraz 23% obj..

Monitoring tlenu jest szczególnie istotnym elementem oceny atmosfery w zastosowaniach przemysłowych, ponieważ zmiana jego stężenia może występować równolegle z obecnością innych gazów. Dlatego na stanowiskach złożonego ryzyka sama kontrola O₂ nie zastępuje pomiaru wymaganych gazów toksycznych lub palnych.

SENKO SP-SGT CO i O₂ – najważniejsze dane techniczne

*Deklaracja 24 miesięcy odnosi się do warunków określonych przez producenta, między innymi założenia dwóch minut alarmu na dobę.

CO czy O₂ – którego gazu powinien pilnować detektor?

To pytanie wymaga wyjaśnienia jednej z najważniejszych zasad doboru miernika. Detektor CO i detektor O₂ nie są urządzeniami zamiennymi. Każdy kontroluje inne zagrożenie.

Trzy sposoby alarmowania użytkownika

W środowisku przemysłowym sam komunikat widoczny na ekranie może okazać się niewystarczający. Pracownik może wykonywać czynności wymagające koncentracji, znajdować się w hałaśliwym otoczeniu albo nosić detektor w miejscu, które nie pozwala na ciągłą obserwację wyświetlacza.

Dlatego SP-SGT wykorzystuje równocześnie kilka kanałów sygnalizacji. Producent zastosował migające czerwone diody LED, alarm dźwiękowy oraz wibrację. Natężenie sygnalizatora akustycznego określono na 90 dB w odległości 10 cm.

Takie wielokanałowe alarmowanie zwiększa szansę zauważenia komunikatu w różnych warunkach wykonywania pracy. Warto jednak pamiętać, że skuteczność alarmów powinna być analizowana z uwzględnieniem rzeczywistego środowiska, w którym detektor będzie eksploatowany.

Konstrukcja IP67 – detektor przygotowany do warunków przemysłowych

Przenośny miernik gazów pracuje często w znacznie trudniejszych warunkach niż typowa elektronika użytkowa. Pył, zabrudzenia oraz możliwość kontaktu z wodą mogą mieć znaczenie dla trwałości urządzenia.

SENKO określa stopień ochrony SP-SGT jako IP67. Obudowa wykorzystuje gumową osłonę, a całe urządzenie zachowuje bardzo kompaktowe rozmiary: 54 mm szerokości, 91 mm wysokości i 32 mm głębokości.

Masa wynosi około 93 g w odmianach do pomiaru gazów toksycznych oraz 104 g w odmianie O₂. Niewielkie gabaryty mają znaczenie przy detektorze noszonym przez całą zmianę roboczą, ponieważ urządzenie powinno zapewniać ochronę przy możliwie niewielkim obciążeniu użytkownika.

Sensor elektrochemiczny – technologia pomiaru CO i O₂

W detektorach SP-SGT producent wykorzystuje sensory elektrochemiczne. Są one przeznaczone do pomiaru określonego gazu, dlatego parametry sensora zależą od wybranej wersji urządzenia.

Dla CO zakres 0–500 ppm pozwala na obserwowanie zmian koncentracji z rozdzielczością 1 ppm. W odmianie tlenowej zakres wynosi 0–30% obj., a wskazanie zmienia się w krokach 0,1% obj.

Nie należy przy tym interpretować deklarowanego zakresu jako wartości określającej bezpieczeństwo przebywania człowieka w atmosferze. Zakres pomiarowy jest parametrem technicznym sensora. Ocena warunków pracy wymaga zestawienia odczytów urządzenia z wymaganiami obowiązującymi dla konkretnej sytuacji.

Rejestracja zdarzeń – ostatnie 30 alarmów

SP-SGT nie ogranicza się do bieżącego wyświetlania koncentracji. Producent przewidział automatyczne zapisywanie 30 ostatnich zdarzeń alarmowych.

Możliwość zachowania historii zdarzeń może pomóc przy zarządzaniu flotą urządzeń oraz analizowaniu sytuacji, w których detektor przeszedł w stan alarmowy. Do konfiguracji oraz obsługi danych SENKO oferuje komunikację poprzez IR Link.

IR Link – konfiguracja i zarządzanie detektorem

Opcjonalny SENKO IR Link pozwala połączyć urządzenie z komputerem w celu programowania konfiguracji oraz pobierania rejestru danych. Producent wskazuje możliwość zarządzania parametrami detektora właśnie za pomocą tego interfejsu.

Jest to szczególnie użyteczne przy większej liczbie mierników, gdy odpowiedzialność za ich przygotowanie, ewidencję i kontrolę spoczywa na dziale BHP, serwisie lub wyznaczonej osobie odpowiedzialnej za sprzęt pomiarowy.

Docking Station – wsparcie kontroli większej liczby urządzeń

Dla SP-SGT dostępna jest również stacja dokująca SENKO. Producent przewiduje zastosowanie jej między innymi do wykonywania bump testów oraz kalibracji kompatybilnych urządzeń.

Rozwiązanie stacyjne nabiera szczególnego znaczenia, gdy przedsiębiorstwo wykorzystuje wiele detektorów. Zamiast traktować każdą sztukę jako całkowicie niezależny przyrząd, można zbudować uporządkowany system obsługi wyposażenia pomiarowego.

SGT a SGT-P – detektor jednorazowy czy serwisowalny?

SENKO oferuje także serię SGT-P. Z punktu widzenia użytkownika różnica pomiędzy urządzeniami jest bardzo istotna. Klasyczny SGT został pomyślany jako urządzenie o określonym okresie eksploatacji, podczas gdy w SGT-P producent przewidział wymienny czujnik oraz wymienną baterię.

SP-SGT a nowy SENKO SP-SGT-L

W ofercie producenta znajduje się także SP-SGT-L. Jest to serwisowalny detektor jednogazowy wyposażony w podświetlany ekran LCD. Producent zastosował w nim wymienny sensor i baterię oraz alarm akustyczny o poziomie 95 dB.

SP-SGT-L jest więc rozwiązaniem przeznaczonym dla użytkowników poszukujących dłuższego modelu eksploatacyjnego zamiast konstrukcji jednorazowej. Podświetlenie ekranu poprawia natomiast możliwość odczytu wskazań w ciemnych przestrzeniach.

SP-SGT czy detektor wielogazowy?

Wybór między osobistym detektorem jednogazowym i urządzeniem wielogazowym powinien wynikać przede wszystkim z oceny zagrożeń. Jeżeli występuje jedno jednoznacznie zidentyfikowane zagrożenie gazowe, prosty detektor jednogazowy może być bardzo praktycznym rozwiązaniem.

Sytuacja jest inna, gdy pracownik musi jednocześnie kontrolować kilka parametrów atmosfery. SENKO produkuje również detektory wielogazowe, w tym modele przeznaczone do monitorowania tlenu, gazów toksycznych oraz palnych. W takim środowisku wielogazowy miernik może pozwolić na jednoczesną obserwację wymaganych kanałów pomiarowych.

Gdzie warto stosować osobiste detektory CO i O₂?

Przenośne detektory gazu mogą stanowić element wyposażenia pracowników przemysłu, służb technicznych, ekip serwisowych oraz personelu wykonującego zadania na stanowiskach, gdzie istnieje możliwość wystąpienia niebezpiecznej atmosfery.

• zakłady przemysłowe i produkcyjne,
• instalacje technologiczne,
• energetyka i ciepłownictwo,
• działy utrzymania ruchu,
• oczyszczalnie i infrastruktura techniczna,
• prace serwisowe oraz remontowe,
• obsługa instalacji procesowych,
• środowiska, w których ocena ryzyka wymaga ciągłego monitoringu osobistego.

Odporność i warunki pracy

Zakres temperatury pracy zależy od zastosowanego sensora. Dla odmiany CO aktualna karta techniczna SP-SGT określa przedział od -40°C do +50°C. Dla detektora O₂ jest to od -35°C do +50°C.

Dopuszczalny zakres wilgotności określono na 5–95% wilgotności względnej bez kondensacji. W połączeniu z ochroną IP67 pokazuje to przemysłowy charakter konstrukcji, jednak każdy detektor musi być używany w granicach warunków wskazanych przez producenta.

ATEX i IECEx – konstrukcja do stref zagrożonych wybuchem

Istotnym elementem specyfikacji SP-SGT są certyfikacje związane z możliwością wykorzystania urządzenia w atmosferach potencjalnie wybuchowych. Producent podaje oznaczenie ATEX II 1 G Ex ia IIC T4 Ga oraz IECEx Ex ia IIC T4 Ga.

Przed użyciem detektora w konkretnej strefie należy oczywiście zweryfikować pełne oznaczenie certyfikacyjne danego wariantu urządzenia oraz wymagania obowiązujące dla konkretnego miejsca instalacji lub pracy.

Najważniejsze zalety SENKO SP-SGT CO/O₂

• niewielkie wymiary – 54 × 91 × 32 mm,
• bardzo mała masa – 93 g dla odmian toksycznych i 104 g dla O₂,
• elektrochemiczna technologia pomiarowa,
• ciągłe monitorowanie atmosfery po aktywacji urządzenia,
• 24-miesięczny model eksploatacji SP-SGT,
• IP67 – wysoki poziom ochrony obudowy,
• alarm dźwiękowy, świetlny i wibracyjny,
• wyświetlacz LCD prezentujący pomiar,
• pamięć 30 ostatnich zdarzeń,
• IR Link do konfiguracji i zarządzania danymi,
• możliwość współpracy ze stacją dokującą,
• certyfikacja ATEX oraz IECEx.

SENKO CO i O₂ – mały detektor, duże znaczenie dla bezpieczeństwa

Największą zaletą osobistego detektora gazowego jest fakt, że może znajdować się bezpośrednio przy pracowniku i na bieżąco monitorować atmosferę w jego bezpośrednim otoczeniu. Właśnie w tej roli SENKO SP-SGT pokazuje swoje najważniejsze cechy: niewielką masę, prostotę użytkowania, ciągły pomiar oraz wielokanałową sygnalizację alarmową.

Wariant SP-SGT CO służy do kontrolowania koncentracji tlenku węgla w zakresie 0–500 ppm. Wariant SP-SGT O₂ monitoruje zawartość tlenu w zakresie 0–30% obj. Są to dwa różne przyrządy przeznaczone do monitorowania dwóch różnych rodzajów zagrożeń.

Jeżeli analiza stanowiska wskazuje wyłącznie jedno zagrożenie, jednogazowy SGT może zapewnić prosty sposób wyposażenia pracownika w indywidualne urządzenie pomiarowe. Jeśli natomiast konieczna jest równoczesna kontrola CO, O₂, gazów palnych czy innych substancji toksycznych, należy dobrać odpowiedni detektor wielogazowy.

Podsumowanie – jaki detektor SENKO wybrać?

SENKO SP-SGT jest rozwiązaniem skierowanym do użytkowników poszukujących niewielkiego detektora jednogazowego działającego przez określony okres eksploatacyjny bez standardowej wymiany baterii i sensora. Model oferuje IP67, trzy sposoby alarmowania, rejestrację zdarzeń oraz możliwość zarządzania za pomocą IR Link.

Dla tlenku węgla otrzymujemy zakres 0–500 ppm i rozdzielczość 1 ppm. W przypadku tlenu urządzenie pracuje w zakresie 0–30% obj. z rozdzielczością 0,1% obj.. Całość zamknięto w obudowie o wymiarach zaledwie 54 × 91 × 32 mm.

Jeżeli przedsiębiorstwo preferuje rozwiązanie serwisowalne, alternatywą jest SGT-P z wymiennym sensorem i baterią lub nowszy SP-SGT-L wyposażony dodatkowo w podświetlany LCD i silniejszy alarm akustyczny. Przy zagrożeniach obejmujących jednocześnie kilka gazów właściwym kierunkiem będzie natomiast odpowiednio skonfigurowane urządzenie wielogazowe.

W praktyce nie chodzi więc o wskazanie jednego „najlepszego” detektora dla każdego zastosowania. Najważniejsze jest dopasowanie liczby mierzonych gazów, zakresów pomiarowych, charakteru eksploatacji i systemu obsługi urządzeń do rzeczywistych zagrożeń występujących na stanowisku pracy.