Kiedy można legalnie kupować środki do fumigacji?

Od marca 2026 roku w Polsce obowiązują zaostrzone przepisy dotyczące obrotu środkami przeznaczonymi do fumigacji. Zmiany wprowadzone przez Ministerstwo Rolnictwa mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa i ograniczenie ryzyka nielegalnego stosowania silnie toksycznych substancji, takich jak fosforek glinu, fosforek magnezu czy fluorek sulfurylu. Te preparaty, stosowane głównie w zwalczaniu szkodników magazynowych, mogą stanowić śmiertelne zagrożenie w niepowołanych rękach.

Warunki legalnego zakupu

• Uprawnienia i szkolenia: Środki do fumigacji mogą kupować wyłącznie osoby posiadające aktualne zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin lub doradztwa w tym zakresie. Szkolenie musi być potwierdzone dokumentem i ważne przez 5 lat.
• Pełna identyfikacja nabywcy: Zakup musi być udokumentowany fakturą zawierającą dane osobowe, adres oraz ilość zakupionego preparatu. Sprzedaż „na paragon” jest zabroniona.
• Ewidencja transakcji: Dystrybutorzy mają obowiązek prowadzenia imiennej listy nabywców, co umożliwia szybką identyfikację w przypadku kontroli.
• Zakaz sprzedaży online: Fumiganty nie mogą być sprzedawane przez internet. Dodatkowo wprowadzono zakaz dostarczania ich do automatów paczkowych, skrzynek pocztowych czy miejsc sprzedaży żywności.

Kiedy sklep odmówi sprzedaży?

Sklep lub hurtownia odmówi sprzedaży, jeśli:

• Nabywca nie przedstawi ważnego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia.
• Dane kupującego nie zostaną pozytywnie zweryfikowane w rejestrze użytkowników profesjonalnych prowadzonym przez PIORiN.
• Transakcja nie może być udokumentowana fakturą z pełnymi danymi.
• Zakup odbywa się w sposób sprzeczny z ustawą, np. przez internet lub w miejscu niedozwolonym.

Kontrole PIORiN i sankcje

Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN) prowadzi wzmożone kontrole zarówno u dystrybutorów, jak i u rolników. Inspektorzy sprawdzają:

• Czy sprzedaż odbywa się wyłącznie osobom z wymaganymi kwalifikacjami.
• Prawidłowość dokumentacji i ewidencji transakcji.
• Legalność stosowania i przechowywania środków w gospodarstwach.

W przypadku naruszeń PIORiN może:

• Nałożyć administracyjny zakaz prowadzenia działalności w zakresie sprzedaży środków ochrony roślin.
• Złożyć zawiadomienie do organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.
• Wycofać z obrotu nielegalne lub wadliwe partie produktów.

Dlaczego te przepisy są tak restrykcyjne?

Nowelizacja ustawy to odpowiedź na tragiczne przypadki zatruć, w tym śmiertelnych, spowodowanych niewłaściwym użyciem fumigantów. Celem jest pełna kontrola nad tym, kto i w jaki sposób nabywa oraz stosuje te środki, aby chronić zdrowie ludzi, zwierząt i środowiska.

Pamiętaj: zakup środków do fumigacji bez wymaganych uprawnień jest nielegalny i grozi poważnymi konsekwencjami prawnymi.